Evet, adım fethi, Ekonomist arkadaşların da bu işe el atması güzel. Kamuoyu yavaş yavaş ezelden beri doğruymuş gibi yapılan şeylerin arkaplanına baksın diye bizler de ufaktan çaba gösteriyoruz. Devlet güdümünde din, devlet güdümünde okul karşıtı fikirler Türkiye’de pek seslendirilen şeyler değil. Belki yıllar sonra buraları okuyan gençler icra mevkiinde olurlar da şimdi karışan kafaları sebebiyle bu işleri daha farklı düşünürler.

Katkı için teşekkürler.

FST

Adam başı 150 YTL yıllık rakam, aylık 15 YTL kadar yapar. Bu da kabaca ortalama bir değer. Eğer insanlar bu din işini önemsiyorlarsa bu kadarına katlanabilirler. Kaldı ki her mahalleli sadece kurban derisini, sadakasını vs. verse o bile epey bir yekun tutar.

Devletin aradan çekilmesiyle zaten şu anda haksız rekabet karşısında yeraltından işlerini yürüten ve daha çok ciddiye alınan tarikatler de bu işi üstlenecek, pastadan pay almaya çalışacaktır. Muhtemelen 15 YTL’ye bile gerek kalmadan bu işler çözülebilir.

Adam basi 150YTL verilir bir para midir bilemiyorum. Istanbul’da fakir sayilmayacak mahallelerde emlak vergileri ondan dusuk olabiliyor, ama insanlar homurdaniyorlar yuksek diye. Neyse, o gazeteye yazarsaniz gorecegiz bakalim ‘biz bedava elektrik su istemeyiz’ diyen cemaat cikacak mi.

Bu cami için değiş tokuş görev yapacak iki görevli sigortalı olarak istihdam edilebilir. Yahut tek görevli istihdam edilir, izin dönemlerinde cemaat geçici olarak birini bu işe görevlendirir. Din görevlisine resmiyette sigortasıyla asgari ücret ödenir, bunun dışında ev kirası vs. yan ödemelerle 1000 YTL Anadoluda fevkalade iyi bir paradır.

Elektrik giderinin çok olacağını zannetmiyorum, zira evlerde çok elektrik tüketen buzdolabı, çamaşır makinesi, televizyon vs. camide olmayacağından, yeterli sayıda tasarruf ampulu ile orta büyüklükte bir mahalle camisi ayda maksimum 40-50 YTL elektrik kullanır. Su da en fazla bu kadar olur.

Caminin çeşitli bakım, yakıt vs. giderleri de olacaktır, benim tahminim tek din görevlisiyle bir caminin yıllık işletme gideri 15.000 YTL civarında olacaktır. Orta boy bir mahalle camisi minimum 100 cemaate hitap eder. En azından cuma ve bayram namazları, cenaze, Ramazan etkinlikleri vesilesiyle 100 kişinin bu camiye katkıda bulunabileceğini kabul ediyorum. Yıllık 150 YTL yapar ki pek bir şey değil.

Caminin sabit inşaat maliyeti de abartılacak bir rakam değil, yine Anadolu için konuşursak abartılı süsleme ve tefrişat yerine sade bir cami arsa dahil maksimum 60-70.000 YTL’ye mal olur. (Yakın zamanda ev yaptırdığım için rakamlar hakkında bir fikrim var)

İşin manevi boyutu, insanların ilave gönüllü katkıları, vakıf mantığıyla caminin gelirine katkıda bulunacak ilave imkanları dikkate almasak bile bu iş devletsiz de yürür, üstelik devlete vergi bile verilir. Yine, çok başarılı bir imamın (mesela güzel bir üslup, ilginç konulara değinme yoluyla farklı bölgelerden cemaat çekebilen biri) sağlayacağı rekabet avantajını da ihmal edyorum.

Büyük şehirlerde bölgeye göre maliyetler değişse bile orada da cemaatin sayısı ve geliri farklı olacaktır.

Öte yandan elektrik, su konusunda girişimler yapılabilir.

Bir de şu var, bu konu Türkiye’de hiç konuşulan, bilinen birşey değil. Şaka gibi ama belki de şuradaki 3-4 kişi dışında bu konu kimse tarafından düşünülmüş bile olmayabilir. Bazı isimleri biliyorum Alevilikle ilgili çalışan, diyanetin din piyasasındaki tekelinin kaldırılması gerektiğini ileri süren ama kamuoyunda bu iş gündeme geldiyse bile ben işitmedim.

Imam atanmasi isinde maliyeti disi netameli faktorler var biliyorsunuz. Hadi onlar ortadan kalkti diyelim, bu sefer (kactir simdi?) bir milyar dolar butceli bol personelli bir kurumu tasfiye etmeye kalkilinca muazzam direncle karsilasilir. Su/elektrik oyle degil, devletin kendiliginden bedavayi kesmesi propaganda mevzuu olur ama cemaatin ‘istemiyoruz biz oyle, parayi alin’ demesi herkesi rahatlatir.

Yani aslında ilginç bir durum var, siz camiyi yaptıktan sonra devlet zorla oraya el koyuyor.

Bence denenmeli, bu konuda bir yazıyı yerel gazeteye göndereyim bakalım ne olacak?